bieliźniarstwo i pończosznictwo
Numer: 017 :: Historia pończoch cz.1

Historia pończoch cz.1 (3777)

Pojawienie się pończoch nie nastąpiło w chwili wynalezienia nylonu, ale kilka wieków wcześniej. Tak naprawdę to chwili tej nie da się dokładnie określić, ale na pewno cofnąć należy się co najmniej do czasów panowania królowej Elżbiety.
Edmund Howes w “The annals or general chronicles of England” z 1615 roku zawarł ciekawą historię powstania pończochy zrobionej z jedwabiu. Jest to raczej ubarwiona historia, gdyż została spisana 50 lat po śmierci osób uczestniczących w tamtych wydarzeniach. Ale zapewne nie odbiega zbyt daleko od rzeczywistości.

reklama

W 1560 roku za czasów panowania królowej Elżbiety, pani Montague, zaprezentowała królowej parę czarnych jedwabnych pończoch jako prezent z okazji Nowego Roku. Królowa po kilku dniach wysłała swoją damę dworu do pani Montague, aby zapytać ją czy posiada więcej takich pończoch i czy mogłaby takie pończochy otrzymać również w przyszłości. Kobieta odpowiedziała dworce, że sama je robi ręcznie i że wykonuje je tylko dla królowej. Powiedziała również, że chętnie zrobi jeszcze kilka par jeżeli królowa sobie tego życzy.
Królowa w związku z tym zażyczyła sobie, aby zrobiła jej jeszcze trochę tych pończoch ponieważ bardzo je lubi. Stwierdziła, że są niezwykle przyjemne i delikatne w dotyku. Królowa stwierdziła także, że nie zamierza dłużej nosić pończoch zrobionych z materiału. I tak jak plotka niesie; od tego czasu aż do swojej śmierci królowa nosiła tylko i wyłącznie ręcznie robione jedwabne pończochy.
W czasach kiedy królowa Elżbieta wstępowała na tron szydełkowanie było już dobrze znane na Wyspach. W szczególności wyróżniała się wyspa Jersey, która w owych czasach słynęła ze swoich wyrobów pończoszniczych, robionych wtedy z przędzy wełnianej.
W roku 1589 William Lee wynalazł maszynę do robienia pończoch. Niestety początki były fatalne. Jakość pończoch była tak zła, iż królowa odmówiła mu patentu. Dopiero w roku 1598 William Lee wynalazł maszynę do robienia pończoch z jedwabiu z której także królowa była zadowolona.
Zostało odnotowane, iż 8 lutego 1586 roku królowa Szkocji Małgorzata nosiła parę białych pończoch z wyspy Jersey, na nich nosiła parę błękitnych “skarpet” ze srebrną częścią zwaną w języku angielskim clock. Pomimo, iż takie wełniane pończochy nie były niczym szczególnym w ubiorze z tamtych czasów to okazja nie była byle jaka. Tak ubrana królowa szła bowiem na swoją egzekucję.
Pończochy były bardzo popularnym elementem stroju w tamtych czasach. Zarówno w miastach jak i w rejonach wiejskich organizowano szkoły w których uczono szydełkowania. Pod koniec panowania królowej Elżbiety różnego rodzaju pończochy zrobione z angielskiej wełny były eksportowane do Niemiec, Francji, Włoch, Holandii i Hiszpanii. Od tego czasu wygląd pończoch niewiele się zmienił. Zmieniła się metoda i materiały do robienia pończoch. Ale pończochy cieszyły zarówno wtedy jak i teraz.

Części pończochy: Obwódka: Jest to górna część pończochy. We wcześniejszych pończochach była to zrobiona z wełnianej przędzy opaska dołączona do pończochy. Najbardziej prosta obwódka to 12 – 16 rządków ściegu. Taka prosta obwódka była stosowana w najstarszych pończochach. W nylonach jest to część wzmocniona, podwójnie zawinięta. W pończochach samonośnych i innych wytwarzanych obecnie z domieszką lycry, jest to zwykle ozdobna koronka. Część główna pończochy: najprostsza wersja to lewe oczka spuszczane do dołu. W pończoch współczesnych jest to po prostu część gładka pończochy. Clock: Jest to ta część pończochy zlokalizowana koło stopy, po jej obydwóch stronach, lub na zewnątrz. Dawniej była ona bardziej widoczna. Było to wymuszone technikę robienia takich pończoch. Obecnie ta część nie jest jakoś specjalnie wyróżniona w pończochach. Uda, kolana, kostki, pięty, śródstopie, stopy, palce: to jak się można domyśleć odnosi się do odpowiadających poszczególnym częściom ciała części pończochy. W pończochach z dodatkiem lycry nie ma takiego wyszczególnienia, gdyż materiał ten nie wymusza konieczności modelowania wyrobu do kształtu nogi.
reklama
Spis treściWydania archiwalne